Morocco.gr –
Οι γυναίκες συνεχίζουν να πληρώνουν το τίμημα για την ιδιότητά τους ως εργαζόμενες στο σεξ γυναίκες. Αναγκασμένες να φροντίζουν παιδιά και ηλικιωμένους, αγωνίζονται να βρουν τη θέση τους στην αγορά εργασίας. Αυτό αναφέρει η τελευταία έκθεση για την προϋπολογισμού έναν προϋπολογισμό με βάση τα αποτελέσματα που λαμβάνει υπόψη το φύλο, ο οποίος δημοσιεύεται από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.
Σε μια εποχή που το Μαρόκο διέρχεται μια δημογραφικό μετασχηματισμό παρά τον επιταχυνόμενο ρυθμό των δημογραφικών αλλαγών, που χαρακτηρίζεται από την πυρηνικοποίηση των οικογενειών και τη γήρανση του πληθυσμού, οι γυναίκες παραμένουν οι κύριοι θεματοφύλακες της αόρατης εργασίας. Η έκθεση αναδεικνύει μια εποικοδομητική πραγματικότητα: οι γυναίκες παράγουν το 84% της εγχώριας προστιθέμενης αξίας, έναντι μόλις 16% των ανδρών.
Μια εντυπωσιακή δυσαναλογία που καταδεικνύει το βαθμό στον οποίο το βάρος της μη αμειβόμενης εργασίας φροντίδας -με τη μορφή της μη αμειβόμενης εργασίας φροντίδας- επωμίζονται οι γυναίκες παιδιά, ηλικιωμένοι, οικιακές εργασίες – εξακολουθεί να επαφίεται στους ώμους τους. Με τη σταδιακή εξαφάνιση των της οικογενειακής αλληλεγγύης καθώς ο αριθμός των μελών της οικογένειας αυξάνεται, βρίσκονται ανάμεσα σε δύο αντιφατικές απαιτήσεις: να φροντίζουν τα νεότερα μέλη της οικογένειας και ταυτόχρονα να φροντίζουν τα ηλικιωμένα εξαρτώμενα μέλη. Αυτή η διπλή εμπλοκή αυξάνει τον ψυχικό τους φόρτο εργασίας, μειώνει τις ευκαιρίες τους ναεκπαίδευση καιαπασχόλησηκαι περιορίζει τις εισοδηματικές τους προοπτικές.
Η δημογραφική γήρανση και η κρίση της περίθαλψης Το πρόβλημα είναι ότι η κατάσταση αυτή είναι πιθανό να επιδεινωθεί. Το Μαρόκο βρίσκεται σε ταχεία δημογραφική μετάβαση. Σύμφωνα με την έκθεση, το ποσοστό εξάρτησης των ατόμων άνω των 60 ετών έχει αυξηθεί από 15,1% το 2014 σε 23,1% το 2024 και μπορεί να φτάσει σχεδόν το 40% μέχρι το 2050. Ταυτόχρονα, ο δείκτης γήρανσης έχει εκτοξευθεί από 33 σε 52 ηλικιωμένους για κάθε 100 νέους μέσα σε δέκα χρόνια και θα μπορούσε να ανέλθει σε 129 έως το 2050. Οι αλλαγές αυτές διαταράσσουν την κοινωνική δομή και θέτουν το ερώτημα της βιωσιμότητας του μοντέλου φροντίδας που βασίζεται στην οικογενειακή αλληλεγγύη. Αλλά αυτή η αλληλεγγύη βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις γυναίκες, τους πραγματικούς πυλώνες της μακροχρόνιας φροντίδας. Σύζυγοι, κόρες, νύφες… αναλαμβάνουν τη φροντίδα των εξαρτημένων ηλικιωμένων, συχνά χωρίς υποστήριξη ή αναγνώριση. Η μείωση του μεγέθους των αδελφών και η αυξημένη γεωγραφική κινητικότητα περιορίζουν περαιτέρω τις ενδοοικογενειακές αναμεταδόσεις, συγκεντρώνοντας αυτές τις ευθύνες σε ένα μικρό αριθμό οικογενειακών φροντιστών. Το φαινόμενο αυτό αυξάνει τη σωματική και συναισθηματική κόπωση αυτών των γυναικών, ενώ παράλληλα τις απομακρύνει από την αγορά εργασίας και αυξάνει την οικονομική τους εξάρτηση.
Γυναίκες αντιμέτωπες με το δίλημμα της φροντίδας και της απασχόλησης
Η φροντίδα των ηλικιωμένων δεν είναι το μόνο εμπόδιο για την ένταξη των γυναικών στην επαγγελματική ζωή. Η φροντίδα των παιδιών παραμένει επίσης ένα σημαντικό εμπόδιο για την οικονομική τους συμμετοχή. Σύμφωνα με την Εθνική Έρευνα για την Απασχόληση (2021) που αναφέρεται στην έκθεση, το 63% των μη ενεργών γυναικών (εξαιρουμένων των φοιτητριών) δηλώνουν ότι η φροντίδα των παιδιών και οι δουλειές του σπιτιού είναι ο κύριος λόγος για την αποχώρησή τους από την αγορά εργασίας. Επισκεφθείτε το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας για τον Προγραμματισμό (2024) επιβεβαιώνει αυτό το εύρημα: το 74% των μη ενεργών γυναικών είναι νοικοκυρές και περισσότερες από τις μισές (54%) αναφέρουν την έλλειψη λύσεων για τη φροντίδα των παιδιών ως το κύριο εμπόδιο για την απασχόληση. Σε ένα πλαίσιο όπου η διευρυμένη οικογένεια δίνει τη θέση της στην πυρηνική οικογένεια, τα παραδοσιακά στηρίγματα εξαφανίζονται, αφήνοντας τις γυναίκες να επωμιστούν μόνες τους το οικιακό και εκπαιδευτικό βάρος. Το αποτέλεσμα: αυξημένη ψυχική επιβάρυνση, επώδυνοι συμβιβασμοί μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και επίμονη περιθωριοποίηση στην επίσημη αγορά εργασίας, όπου το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών μειώθηκε στο 19,1% το 2024, έναντι 30,4% το 1999. Αυτή η ανησυχητική μείωση αντανακλά τη σπατάλη δεξιοτήτων και την απώλεια οικονομικών εσόδων για τη χώρα στο σύνολό της.
Προς μια οικονομία της φροντίδας: μια πορεία προς τα εμπρός
Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, η έκθεση καλεί για τη δημιουργία μιας πραγματικής οικονομίας της φροντίδας, η οποία αναγνωρίζεται ως στρατηγικός μοχλός για την ένταξη και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πολλοί διεθνείς οργανισμοί την περιγράφουν ως την “πυξίδα της ανάπτυξης”, ικανή να συνδυάσει την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική ισότητα και τη συλλογική ευημερία. Η έκθεση επισημαίνει επίσης μια άλλη οδό: την ανάπτυξη της προσχολικής εκπαίδευσης ως διαρθρωτική λύση. Μια κοινή μελέτη του γαλλικού Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, τουUN Women και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) αποκαλύπτουν ότι η γενίκευση της προσχολικής εκπαίδευσης θα μπορούσε να έχει σημαντικά αποτελέσματα.
Η επίτευξη των στόχων του Εθνικού Προγράμματος για τη γενίκευση και ανάπτυξη της προσχολικής εκπαίδευσης (PNGDP) – δηλαδή 100% εγγραφή παιδιών ηλικίας 4 έως 5 ετών στην προσχολική εκπαίδευση μέχρι το 2028 – θα δημιουργούσε περίπου 52.000 θέσεις εργασίας, το 90% των οποίων θα πήγαινε σε γυναίκες. Πέραν των αριθμητικών στοιχείων, αυτό θα αποτελούσε σημαντικό ποιοτικό κέρδος, προσφέροντας στις γυναίκες θέσεις εργασίας με καλύτερα προσόντα και μεγαλύτερη αξία, συμβάλλοντας έτσι στην εξισορρόπηση των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων.
Το κρυφό τίμημα της δημογραφικής προόδου
Συμπερασματικά, η έκθεση υπογραμμίζει μια θεμελιώδη αλήθεια: η οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών είναι αδιανόητη χωρίς την αναθεώρηση των δημόσιων πολιτικών για τη φροντίδα και την εκπαίδευση. Όσο η φροντίδα των παιδιών και η φροντίδα των ηλικιωμένων παραμένουν ανεπίγνωστες, αναξιοποίητες και μη υποστηριζόμενες, οι γυναίκες θα συνεχίσουν να πληρώνουν το κρυφό τίμημα της δημογραφικής προόδου. Αντιμέτωποι με την ταχεία γήρανση του πληθυσμού και τις μεταβαλλόμενες οικογενειακές δομές, η οικοδόμηση μιας ισχυρής, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμης οικονομίας της φροντίδας αποτελεί πλέον εθνική ανάγκη – και βασική προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη.
Yousra Amrani | 27 Οκτωβρίου 2025 10:30 πμ