Morocco.gr –
Σπάνια μια έκθεση τουΟΟΣΑ συνοψίζει τόσο καλά, με δύο λέξεις, την πραγματικότητα μιας παγκόσμιας οικονομίας υπό πίεση. «Υπό πίεση»: αυτός είναι ο τίτλος που επέλεξε ο οργανισμός για τις Οικονομικές Προοπτικές του Ιουνίου 2026, και το Μαρόκο δεν ξεφεύγει από αυτή την ερμηνεία. Το Βασίλειο εμφανίζεται σε μια παράδοξη θέση, αυτή ενός κράτους που παρουσιάζει μία από τις καλύτερες επιδόσεις ανάπτυξης των τελευταίων ετών, ενώ ταυτόχρονα συσσωρεύει διαρθρωτικές ευπάθειες τις οποίες ο οργανισμός περιγράφει με ασυνήθιστη ακρίβεια. Μεταξύ της εμφανής δυναμικής και των επίμονων αδυναμιών, η διάγνωση του ΟΟΣΑ αξίζει να διαβαστεί στο σύνολό της.
Μια ανάπτυξη που τροφοδοτείται από τη βροχή και τα έργα
Το Μαρόκο παρουσιάζει μία από τις καλύτερες πρόσφατες μακροοικονομικές επιδόσεις του. Μετά από αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,6% το 2025, ο ΟΟΣΑ προβλέπει επιτάχυνση στο 5% το 2026, πριν από επιβράδυνση στο 3,9% το 2027. Δύο βασικοί παράγοντες εξηγούν αυτή τη δυναμική: αφενός, οι εξαιρετικές βροχοπτώσεις του χειμώνα, που γέμισαν τα φράγματα και αναμένεται να προκαλέσουν ανάκαμψη της αγροτικής παραγωγής κατά περίπου 15% το 2026· από την άλλη, η συνέχιση των δημόσιων επενδύσεων σε μεγάλες υποδομές, οι οποίες τροφοδοτούν την ανάπτυξη στους τομείς της μεταποίησης και των κατασκευών.
Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ισχυρή, υποστηριζόμενη το 2025 από τη μείωση του πληθωρισμού, τη βελτίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και τις θετικές επιπτώσεις των μεγάλων έργων. Οι εξαγωγές και τα έσοδα από τον τουρισμό παρουσίαζαν άνοδο στις αρχές του 2026, όπως και η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων, πριν ο ενεργειακός κλονισμός που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διαταράξει αυτή την ευνοϊκή δυναμική.
Η ενεργειακή παγίδα: 90% εισαγωγές
Η κύρια αδυναμία που εντοπίζει ο ΟΟΣΑ είναι η ενεργειακή εξάρτηση. Με το 90% των ενεργειακών αναγκών του να καλύπτεται από εισαγωγές, το Μαρόκο είναι δομικά εκτεθειμένο σε κλυδωνισμούς στις παγκόσμιες αγορές. Η έκθεση κατατάσσει έτσι το Βασίλειο στην ομάδα των χωρών των οποίων «η καταναλισκόμενη ενέργεια προέρχεται κατά κύριο λόγο από εισαγωγές», μαζί με την Τουρκία, το Πακιστάν και αρκετές οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές: ο πληθωρισμός, ο οποίος ήταν μόλις 0,7% το 2025 μετά από μια σαφή πτώση των τιμών των τροφίμων, αναμένεται να ανακάμψει στο 3,2% το 2026 λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων. Είχε ήδη φτάσει το 1,7% τον Απρίλιο του 2026, πριν υποχωρήσει στο 1,4% το 2027. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, που ήταν ήδη πάνω από 2,2% του ΑΕΠ το 2025, αναμένεται να αυξηθεί στο 3,1% το 2026 και στο 3,3% το 2027 λόγω της αύξησης του κόστους των εισαγωγών.
Για να αντιμετωπιστεί αυτός ο κίνδυνος, ο ΟΟΣΑ συνιστά τη μείωση του μεριδίου των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα, την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως μέσω αυστηρότερων κανονιστικών προδιαγραφών για τα κτίρια, τα οχήματα και τον βιομηχανικό εξοπλισμό. Μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση, θα βελτίωναν τόσο την ανθεκτικότητα στις κλιματικές διαταραχές όσο και την ενεργειακή ασφάλεια.
Τα φωσφορικά άλατα, ένας εύθραυστος αποσβεστήρας
Σε αυτό το πλαίσιο εξωτερικής πίεσης, τα φωσφορικά άλατα λειτουργούν ως αποσβεστήρας. Αντιπροσώπευαν το 21% των εσόδων από εξαγωγές του Μαρόκου το 2025, και η διαταραχή των εξαγωγών λιπασμάτων από τον Περσικό Κόλπο, που έχει μπλοκαριστεί λόγω της σύγκρουσης, ανακατανέμει μέρος της παγκόσμιας ζήτησης προς το Βασίλειο, τον μεγαλύτερο παραγωγό φωσφορικών αλάτων στον κόσμο. Ωστόσο, ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί να μην γίνουν υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις. Η εγχώρια παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων εξαρτάται, όσον αφορά τα βασικά της εισροές, από τις εισαγωγές αμμωνίας και θείου από τις οικονομίες του Κόλπου. Μια παράταση της σύγκρουσης «θα μπορούσε να διαταράξει τον εφοδιασμό για την εγχώρια παραγωγή λιπασμάτων λόγω της εξάρτησης από τις εισαγωγές αμμωνίας και θείου από τις οικονομίες του Κόλπου», υπογραμμίζει η έκθεση. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του φωσφορικού άλατος είναι επομένως το ίδιο εκτεθειμένο στην ίδια γεωπολιτική κρίση που το τροφοδοτεί.
Αγορά εργασίας: αριθμοί που προκαλούν ανησυχία
Αν και οι μακροοικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν γενικά ανοδική τάση, η αγορά εργασίας παραμένει κεντρικό θέμα ανησυχίας. Το συνολικό ποσοστό ανεργίας μειώθηκε ελαφρώς, από 13,4% το 2024 σε 13% το 2025. Ωστόσο, τα στοιχεία ανά τομέα αποκαλύπτουν μια πιο ανησυχητική πραγματικότητα: η ανεργία των νέων φτάνει το 37,2% και των γυναικών το 20,5%. Επίπεδα που ο ΟΟΣΑ χαρακτηρίζει ρητά ως «υψηλά» και τα οποία, κατά την άποψή του, απαιτούν βαθιές μεταρρυθμίσεις.
Ο οργανισμός συνιστά τη διεύρυνση της πρόσβασης σε υπηρεσίες φύλαξης παιδιών, την καταπολέμηση των στερεοτύπων σχετικά με το φύλο και την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης στις επιχειρήσεις, προκειμένου να διευκολυνθεί η ένταξη των γυναικών και των νέων στην αγορά εργασίας. Προτείνει επίσης την εισαγωγή μεγαλύτερης ευελιξίας στις συμβάσεις εργασίας, ενισχύοντας παράλληλα τα κίνητρα για την απασχόληση στον επίσημο τομέα. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να μειωθεί μόνο κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2026, πριν σταθεροποιηθεί το 2027. Δημοσιονομική εξυγίανση: η πορεία διατηρείται
Στον τομέα των δημόσιων οικονομικών, το Μαρόκο παρουσιάζει μια πορεία σταδιακής εξυγίανσης που ο ΟΟΣΑ κρίνει αξιόπιστη. Το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε από 3,9% του ΑΕΠ το 2024 σε 3,5% το 2025 και αναμένεται να φτάσει το 3% το 2026-2027. Η βελτίωση αυτή βασίζεται στην αύξηση των φορολογικών εσόδων, η οποία υποστηρίζεται από τη δυναμική της οικονομικής δραστηριότητας και από τις εν εξελίξει φορολογικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες «επεκτείνουν σταδιακά τη φορολογική βάση και ενισχύουν την εφαρμογή της νομοθεσίας».
Παρά την πίεση που ασκεί η ενεργειακή κρίση, η κυβέρνηση επέλεξε να επαναφέρει τα μέτρα στήριξης του τομέα των μεταφορών (που θα ισχύουν το 2022-2023) χωρίς να χορηγήσει άμεσες ενισχύσεις στα νοικοκυριά. Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ωστόσο ότι μια παρατεταμένη κρίση στις τιμές της ενέργειας, σε συνδυασμό με τη διατήρηση των μέτρων κοινωνικής προστασίας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε δημόσιες δαπάνες υψηλότερες από τις προβλέψεις. Από νομισματική άποψη, η Bank Al-Maghrib διατηρεί το βασικό επιτόκιο στο 2,25% από τον Μάρτιο του 2025. Ο ΟΟΣΑ δεν προβλέπει καμία νέα μείωση το 2026-2027, λαμβάνοντας υπόψη την προσωρινή ανάκαμψη του πληθωρισμού που αναμένεται φέτος.
Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις: το απαιτητικό πρόγραμμα του ΟΟΣΑ
Πέρα από τις οικονομικές προβλέψεις, η έκθεση αφιερώνει ένα ειδικό κεφάλαιο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που πρέπει να αναλάβει το Μαρόκο, ώστε η ανάπτυξή του να καταστεί «ισχυρή και χωρίς αποκλεισμούς». Ο ΟΟΣΑ προσδιορίζει πέντε τομείς προτεραιότητας: τη μείωση της άτυπης οικονομίας, την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου, την τόνωση της παραγωγικότητας, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ενεργειακή μετάβαση.
Όσον αφορά τη διαφθορά, ο οργανισμός διατυπώνει μια σαφή προειδοποίηση: αν και το θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς έχει ενισχυθεί, «απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες, καθώς το επίπεδο της αντιληπτής διαφθοράς, ιδίως στις δημόσιες συμβάσεις, παραμένει υψηλό». Μια παρατήρηση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα πλαίσιο όπου τα μεγάλα έργα υποδομής αποτελούν ακριβώς έναν από τους κύριους μοχλούς της μαροκινής ανάπτυξης. Ο ΟΟΣΑ συνιστά, επιπλέον, μια σταδιακή αύξηση των τιμών του νερού και την ενίσχυση των κλιματικών πολιτικών για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του Βασιλείου στις υδατικές κρίσεις, ένα ζήτημα που είναι ακόμη πιο σημαντικό δεδομένου ότι η ανάκαμψη της γεωργίας το 2026 εξαρτάται από τις καλές βροχοπτώσεις του χειμώνα, ένα φαινόμενο που είναι εκ φύσεως τυχαίο.
Τέλος, η έκθεση προσδιορίζει τη γεωγραφία των εμπορικών κινδύνων του Μαρόκου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύει το 60% των εξαγωγών αγαθών του Βασιλείου, γεγονός που εκθέτει την πορεία της ανάπτυξής του στην εξέλιξη της ευρωπαϊκής οικονομικής συγκυρίας. Αντίθετα, η άμεση έκθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει περιορισμένη, καθώς αυτές αντιπροσωπεύουν μόνο το 3% των μαροκινών εξαγωγών αγαθών, ένα στοιχείο που μετριάζει τον άμεσο αντίκτυπο των αμερικανικών δασμολογικών εντάσεων στην εθνική οικονομία, ακόμη και αν οι έμμεσες επιπτώσεις τους μέσω της ΕΕ παραμένουν ένας παράγοντας κινδύνου.
Brahim Mokhliss | 9 Ιουνίου 2026 Στις 17:49